Wat is bloeddruk?
Om het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen te voorzien, pompt het hart voortdurend bloed en stuurt het door het lichaam. Hierdoor ontstaat een bepaalde druk op de wand van de bloedvaten: de bloeddruk (ook wel arteriële druk genoemd).
Definitie
De bloeddruk is de kracht die het bloed uitoefent op de wand van de slagaders wanneer het hart het door het lichaam pompt.
De druk die op de bloedvaten wordt uitgeoefend wanneer het hart het bloed pompt, wordt uitgedrukt in twee waarden:
- de systolische bloeddruk: de maximale druk op het moment dat het hart samentrekt om het bloed door het lichaam te sturen.
- de diastolische bloeddruk: de minimale druk op het moment dat het hart zich ontspant om zich opnieuw met bloed te vullen.
De bloeddruk wordt uitgedrukt in mmHg (millimeter kwik). De ideale bloeddruk voor een gezonde volwassene is < 120/80 mmHg. Vaak delen artsen en verpleegkundigen deze waarde door tien en spreken ze van “12/8”.
Wat is hypertensie?
Als uw bloeddruk permanent hoger is dan 140/90 mmHg (of 14/9), lijdt u aan hypertensie.[1]
Met de leeftijd heeft de bloeddruk de neiging om te stijgen. Waarom? De wand van de grote bloedvaten wordt stijver, terwijl de kleine bloedvaten smaller worden.
Om te weten of u hiermee te maken heeft, kunt u het beste regelmatig uw bloeddruk meten. Raadpleeg ons hoofdstuk “Meten is weten” om de juiste methode te leren.
Wat zijn de symptomen?
Veel mensen weten niet dat hun bloeddruk te hoog is, omdat ze geen symptomen voelen. Daarom wordt hypertensie ook wel de stille doder genoemd.
Klachten zoals hoofdpijn, oorsuizen, gezichtsstoornissen, vermoeidheid en neusbloedingen treden pas op bij een extreem hoge bloeddruk gedurende langere tijd.
Wat zijn de oorzaken?
Er bestaan twee soorten hypertensie.
Primaire hypertensie
Primaire (of essentiële) hypertensie is de meest voorkomende vorm. Er is geen duidelijke oorzaak. Verschillende risicofactoren kunnen de kans op het ontwikkelen ervan verhogen.
Onvoldoende lichaamsbeweging
Roken
Zout
Overgewicht
Alcohol
Stress
Secundaire hypertensie
Een beperkt aantal patiënten lijdt aan secundaire hypertensie. Dit type is het gevolg van een onderliggende aandoening (nierprobleem, hormonaal probleem, enz.). Als de diagnose vroeg wordt gesteld, kan een aangepaste behandeling de bloeddruk normaliseren.
Wat zijn de gevolgen?
Laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als deze hoger is dan 140/90 mmHg, raadpleeg dan uw arts.
Hartfalen
De hartspier kan na verloop van tijd verzwakken. Het hart raakt vermoeid en er ontstaat hartfalen.
Atherosclerose
De vaatwand raakt beschadigd, wat een ontstekingsreactie veroorzaakt. Er vormen zich plaques die de doorgang versmallen.
Hartinfarct
De kransslagaders kunnen smaller worden of zelfs volledig verstopt raken.
Medisch noodgeval
Als pijn op de borst langer dan vijf minuten aanhoudt in rust, bel dan 112!
Beroerte
Een bloedstolsel kan een bloedvat dat de hersenen voedt, blokkeren.
Elke minuut telt
Bij een beroerte telt elke minuut. Bel onmiddellijk 112!
Welke ziekten hangen ermee samen?
Hypertensie gaat vaak samen met andere aandoeningen die het belangrijk is om gelijktijdig op te volgen.
| Comorbiditeit | Beschrijving |
|---|---|
| Hypercholesterolemie | Verhoogd LDL-cholesterolgehalte, geassocieerd met een verhoogd risico op atherosclerose. |
| Diabetes type 2 | De cellen reageren niet meer goed op insuline, de bloedsuikerspiegel stijgt. |
| Coronaire hartziekte | Beperking van de bloedtoevoer naar het hart. Symptoom: pijn op de borst. |
| Chronische nierziekte | De nieren functioneren niet meer naar behoren. |
Referenties
- 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. European Heart Journal, 2024.